کتاب و دیگر هیچ…

کتاب، بزرگترین سرمایه معنوی ملل و اقوام و بهترین وسیله تماس نسل ها و نژادها است که پرده‏های زمان و مکان را کنار می‏زند و افکار رابه آموزش و تفاهم وا می دارد. و چون فروغی دامن گستر بر زوایای مغزها می تابد و پدیده‏های فکری انسان های بزرگ را دراختیار پژوهندگان قرار می‏دهد.

مرکز این تابش و ارتباط، محیط کتابخانه است. محیطی که مردم لطیف الروح و با احساسات با آن سروکار دارند که چه بسا از نغمه‏ای ناموزون متأثر شوند و از پژمردن گلی زودتر از فصل خزان به شدت اندوهناک شوند. بنابراین بر کتابخانه داران (مدیران و سایر کارمندان کتابخانه) واجب است که خوش رفتار و نیک برخورد باشند و اصول مدارا و همکاری را با خوانندگان و مراجعان رعایت کنند و بدین امر توجهی عمیق داشته باشند. چون اساس ارزش و بنیاد بهره برداری از کتابخانه بر خوش اخلاقی و فرزانگی‏کارمندان آنها استواراست و همین عامل است که به خوانندگان نشاط می‏بخشد و روح پشتکار را درآنان زنده نگاه می‏دارد، و وا می دارد که افراد در راه دانش و پژوهش از پای ننشینند. و برای هر کتابخانه این خود بزرگترین تبلیغ است که هیچ چیز دیگر بدان نمی‏رسد، همین طور که زشت خویی و بدرفتاری و تندی و کم حوصلگی و بی توجهی کارمندان کتابخانه موجب نفرت مراجعان می‏شود و هر جوینده دانش و فضیلت را از پیگیری و کوشش باز می دارد و از آمد و شد به کتابخانه به هراس می‏افکند، و کسالت و سستی و بازماندگی رادر روح مطالعه کنندگان ریشه دار می‏سازد. و همین خود به علت عقب راندن افکار، جنایتی بس بزرگ است و برای بدنامی کتابخانه بسنده و کافی است.
کتابخانه رمز شعور فرهنگی هردولت و ملت است. وجود کتابخانه معرف بلندی سطح افکار و مقیاس رشد معنوی هر اجتماع و میزان عشق وعلاقه ملت ها به کسب علم و هنر است. وجود کتابخانه‏های بزرگ، کاشف منویات خیر خواهانه و خدمات صادقانه زعمای مسئول جامعه و شخصیت های برجسته فرهنگی است.
در تعریف کلی کتابخانه باید گفت؛ کتابخانه، پیمودن راه ترقی وکمال رابرای همگان آسان می‏کند. و تمام طبقات، عالی‏ ودانی و فقیر و غنی را یکسان درآغوش خود پرورش می‏دهد، واین امتیاز را ازانحصار یک دسته معین بیرون می‏آورد.
فراگرفتن علوم کتاب می‏خواهد؛ کتاب پول می‏خواهد، ولی کتابخانه عمومی این مشکل راحل می‏کند. اهمیت کتابخانه نیازی به توضیح ندارد.
علم و کتاب چنان متلازمند که شایسته است بنیاد هر دانشگاهی باتأسیس کتابخانه آن دانشگاه باهم شروع و هر دو در یک زمان آماده شود.
کتابخانه تدریجاً آمار بیسوادان را کم می‏کند و به این پرده غم‏انگیز پایان می‏دهد.
*دکترامین محمدپور